Dit artikel verscheen eerder in Ruimtelijke Ontwikkeling Magazine nummer 6, juni 2008
In 100% inspiratie doen lezers in woord en beeld verslag van plekken, gebieden, ontwikkelingen die hun inspireren in hun werk op het gebied van de ro. In dit nummer: Boris Peters, onze correspondent in Brussel.
Tour & Taxis: leven langs het Brusselse kanaal
Een rijk verleden, verval en restauratie, werk en ontspanning, cultuur en wonen; op Tour & Taxis in Brussel komt het allemaal samen. Het is een inspirerende plek voor bezoekers, werknemers, architecten, bestuurders en omwonenden.
Op de site (Vlaams voor locatie, red.) van Tour&Taxis gebeurt veel, heel veel. Zo wordt er een krant gemaakt, tentoonstellingen georganiseerd, vindt Brussels grootste multiculturele festival ‘Couleur Café’ er plaats, heeft Alessi er een showroom, zijn er verschillende bedrijven gevestigd, kun je er prima wijn kopen, je kinderen naar de crèche brengen of een opleiding volgen bij de circusschool.
Het geheel, dat wil zeggen het beperkte gedeelte van de ongeveer 45 hectare grote site dat inmiddels ontwikkeld en gerestaureerd is, is een ‘eiland van hoop’. Een inspirerende plek waar rijk en arm, heden, verleden en toekomst, werk, wonen en recreëren samenkomen. Een plek die mensen naar de verder weinig aantrekkelijk, verarmde volksbuurt, gelegen in de Noordwijk langs het Brusselse kanaal trekt.
Europees postbedrijf
De site ontleent zijn naam aan de Duitse prinselijke familie Von Thurn und Tassis. De familie stond aan de wieg van het eerste Europese postbedrijf, dat in de 16e eeuw werd opgezet. Bodes te paard spoedden zich van stad tot stad en gaven de post aan elkaar door. Postmeesters beheerden de doorgeefplaatsen, waar ook paarden gestald werden. Op die manier werd bijna heel Europa, van Nederland tot Italië en van Spanje tot Oostenrijk, bediend. In het centraal geleden Brussel werden paarden gestald op een moerassig gebied rond de haven van Brussel. De naam Von Thurn und Tassis verfranst later naar Tour & Taxis.
Eind 19e eeuw verwerft de stad het terrein voor de aanleg van een nieuwe Brusselse haven. Begin 20e eeuw worden er voorzieningen voor de haven aangelegd en bouwen de Belgische spoorwegen er een maritiem station. Tussen 1904 en 1906 wordt zo ook het Koninklijk Pakhuis gebouwd. Het is een douanepakhuis met ruime kelders en spoorrails die door de lengte van het gebouw lopen. In 1987 worden alle activiteiten op de site stilgelegd en als snel treedt het verval in.
In 2001 koopt vastgoedontwikkelaar en investeerder T&T de site. Inmiddels zijn het Koninklijk Pakhuis en de ernaast gelegen loodsen of ‘Sheds’ prachtig gerestaureerd en volop in gebruik. Een enorme spoorhal, enkele kleinere, deels ingestorte gebouwen en een enorme vlakte wachten nog op hun definitieve bestemming.
Richtschema
Het ‘Richtschema’ dat in april aan buurtbewoners is gepresenteerd, spreekt van een ’stedelijke aantrekkingspool’, waar wonen en werken samenkomen en die een open verbinding vormt tussen de wijken er omheen. Een openluchtzwembad, een park, paden langs het kanaal, winkels en een tram moeten bijdragen aan de aantrekkelijkheid van deze bijzondere plek. Als de verschillende overheden, ‘Monumenten en Landschappen’ en de projectontwikkelaar het eens kunnen worden, wordt Tour&Taxis in de toekomst een mogelijk nóg inspirerendere plek.
Zie ook de website: www.tourtaxis.com.
